Blog
Losse gebeurtenissen krijgen meer betekenis als we deze kunnen verbinden met een groter verhaal. De blog is wat dit betreft een oefenplaats om die verbindingen te zoeken. Ik probeer de actualiteit te verbinden met een groter verhaal, bij voorkeur aan de hand van een boek of artikel dat mij boeit. Ik laat me leiden door de vijf bronnen van betekenis: feiten, kennis, waarden, levensbeschouwingen en gemeenschappen. Ik sta open voor tips wat betreft boeken en thema’s.
Van verkiezingen naar formatie
Een poging om re reflecteren op de uitslag van de verkiezingen (2025), de bestendiging van een donkerbruin populisme in het Nederlandse politieke landschap en de crisis in de moderniteit. Het verwoorden van deze gedachten, temperde mijn vrees enigszins. Maar echt gerustgesteld ben ik niet.
Persoonlijke reflecties: Palestijnen, Israël en kerken
Beelden van en verhalen over dood, lijden en geweld in Gaza, de Westoever en Israël zijn ten hemel schreiend. Grote woorden als genocide zijn niet of nauwelijks meer te vermijden. Wat kunnen we – ook als kerken in Nederland – in alle redelijkheid doen? Een poging om niet weg te kijken en om te reflecteren op deze schijnbaar uitzichtloze situatie
Uitverkoren – een calvinistische erfenis?
Het boek Uitverkoren draagt veel materiaal aan dat mij schaamtevol doet omzien naar de christelijke traditie die mij zo lief is. Maar uiteindelijk meen ik dat de auteurs de invloed van het calvinisme op discriminatie overschatten. De geciteerde theologen sanctioneerden kwalijke praktijken, maar stonden niet aan de basis. Ze waren niet in staat om het kwaad te zien en te bekritiseren.
Over vrijheid van Timothy Snyder (2024)
Timothy Snyder schreef opnieuw een indrukwekkend boek: Over vrijheid. Geen samenvatting of bespreking, wel enkele punten die mij troffen.
Geopolitiek, profetie en presentie
Een poging om in deze verwarrende tijd mijn gedachten te ordenen over de geopolitieke aardverschuiving en de rol van kerk en oecumene.
Amor mundi: liefde voor de wereld
Een ‘vlammend betoog’ (karakterisering van Kerk in Den Haag) over de dreigende teloorgang van het democratische ethos, de opkomst van autocraten en de verantwoordelijkheid van de kerken. Geschreven als voorzitter a.i. van de Haagse Gemeenschap van Kerken.
Veiligheid opnieuw doordenken
Een kritische bespreking van het boek Veiligheid Opnieuw Doordenken van de Werkgroep Inclusieve Veiligheid (september 2024). Met alle waardering voor de poging om een alternatief veiligheidsbeleid te ontwikkelen, staat het pleidooi te zeer in de traditie van het idealisme en de maakbaarheid.
Over het existentieel pacifisme van Kerk en Vrede
De vereniging Kerk en Vrede viert in 2024 haar eeuwfeest. De jubileumbundel Pacifisme in tijden van oorlog zette mij aan tot een reflectie op het existentiële pacifisme van de vereniging en op mijn eigen pacifisme. Het goede en het juiste vallen niet altijd samen.
De stem van de kerken – Oekraïne (2)
Uitgedaagd door een open brief van Kerk en Vrede heroverweeg ik mijn eerdere notitie over Oekraïne. Kerk en Vrede kiest m.i. een te beperkt perspectief en verliest daardoor andere perspectieven uit het oog. Mijn positie is niet eenvoudiger, al is het maar vanwege de onmogelijke dilemma’s die m.i. onlosmakelijk verbonden zijn met deze oorlog van Rusland tegen Oekraïne.
‘Hoop, lef en trots‘
Het hoofdlijnenakkoord 2024-2028 lijkt een rancuneus karakter te hebben. Tegelijkertijd zijn er wel gronden voor achterliggende onbehagen. Maar de formerende partijen spelen met vuur. Alle reden om te reflecteren op het akkoord. De conclusie: We zullen het in deze situatie moeten hebben van veerkracht, kleine gebaren van goede wil, een eschatologische verwachting en een houding van waakzaamheid, volharding en nuchterheid.
Wegen naar vrede?
De Ahmadiyya Moslim Gemeenschap organiseerde op vrijdag 5 april 2024 een symposium over De weg naar Vrede in Israël en Palestina met na afloop een Iftar maaltijd. Genoeg stof om mijn reflecties rond deze situatie – crisis – voort te zetten. Ik probeer mijn eigen gedachten wat te ordenen.
De verworpenen der aarde
Het geweld van Hamas en Israël houdt me bezig. Ik lees de oproep van een Palestijnse dominee aan de Europese kerken om zich uit te spreken, ik zie de beelden van het massale geweld door Israël, ik lees de verslagen van de terroristische aanval op 7 oktober 2023 en ik lees de verklaringen van Hamas leiders. Ineens herinner ik me het destijds beroemde boek van Frantz Fanon met dat afschuwelijke voorwoord van Sartre. Genoeg om te reflecteren, maar echt rustig werd ik niet …
Israël en Palestina: een ongemakkelijke kwestie
Vanuit de Haagse Gemeenschap van Kerken was ik na de terroristische aanval van Hamas betrokken betrokken bij een vredesgebed bij het Vredespaleis en bezocht ik een informerende conferentie van enkele koepels van islamitische organisaties en gemeenschappen. Voldoende aanleiding om te reflecteren op het voortdurende geweld in het Midden-Oosten. Het lijkt in de woorden van René Girard een Battle to the End.
Vrijheid van meningsuiting
Burgemeester Jan van Zanen staat keer op keer voor lastige afwegingen als het gaat om vrijheid en veiligheid. Maar die afwegingen raken ook aan wat voor de betrokken mensen heilig dan wel heiligschennis is. De gemoederen kunnen dan hoog oplopen. Enkele overwegingen vanuit de Haagse Gemeenschap van Kerken.
Ga mee! Samen getuigen van geloof, hoop en liefde
Een kritische commentaar bij het jaarthema van de Protestantse Kerk in Nederland: Ga mee! Samen getuigen van geloof, hoop en liefde. De lastige kwesties blijven onbenoemd, ‘het samen’ is exclusief kerkelijk en ‘geloof, hoop en liefde’ lijkt bijna een product of dienst die de kerk in de aanbieding heeft.
Hoe aantrekkelijk is de BBB voor de CDA achterban?
De komende verkiezingen inspireerden mij tot een verkenning rond de vraag of mijn ouders – zo ze nog zouden leven – in de verleiding zouden zijn gekomen om op de BBB te stemmen. Dit gedachtenexperiment raakt uiteindelijk aan de vraag waar de volkspartijen hun kiezers hebben verloren.